Arbitraj nedir ?
Bankamın internet sitesinden 150′den fazla interaktif bankacılık işlemi yapabildiğimi öğrendim. Hizmetleri inceleyim derken daha önce hiç duymadığım bir kelime ile karşılarştım : arbitraj
Nedir ne değildir derken şunları öğrendim sizlerle paylaşayım istedim.
Arbitraj kelime anlamı olarak ticari hakemlik gibi bir karşılık buluyor. İngilizcesi ise arbitrage. Böyle şeyleri ben zor anlarım :) O yüzdende çok basit anlatırım. Mantık olarak şu şekilde işliyor.
Diyelim ki siz Japonya borsasında döviz kuru olan doları 2 yen ettiğini gördünüz. Ama Tayvan borsasında aynı dolar 2.5 yen ediyor. Bu durumda ne yaparsınız ? Gider dolarları Tayvan borsasında bozdurur yenleri çoğaltırsınız. Sonra gider 2 yenden Japonya borasında dolar alırsınız. Sonra yine gider Tayvan borsasında aynı işi yaparsınız ve dolar kazancınız git gide artar.
İşte piyasalar arası alım satım farklılıklarından yararlanarak paranıza para katma olayına arbitraj denir. Yani küresel olarak hızlı sermaye ihtiyacı duyan piyasanın ihtiyacıda bu şekilde kapatılır. Ya da küresel olarak hızlı para kazanılır gibi birşey oluyor.
Hisse senetleri, altım gümüş gibi madeni cevherler, bir takım kıymetli belgeler bankalar için arbitraj kapsamına giriyor. Borsalar ve hatta ülkeler ise uluslararası olarak döviz rezervlerini dengeleyebilir hale getiriliyor böylece.
Döviz hareketlerinde ise şöyle birşeyler söz konusu basitçe. Bugün gidip birilerine bana 100 gün sonra bugünün kurundan döviz verir misin diyorsunuz. O da evet derse ileri tarihli arbitraj anlaşmanız oluşuyor. Yani ilerisi için bugünün fiyatından satın alma yapıyorsunuz ama bir çeşit riskte söz konusu oluyor.
Spekülasyon ve manüpülasyonla karıştırıldığı söylenmiş arbitrajın. Risk almak diyince aslında süpekülasyon olayı değil bu tam olarak. Spekülatör tahminsel bir risk alır. Bugün başbakana anayasa fıraltılabilir yahu der ve doların yükseleceğini düşünüp dolara parayı yatırır. Eğer başbakan’a anayasa fırlatılmazsa spekülatör kaybedebilir. Tabi çok fazla zarar da edebiliyor bu işlerde.
Manipülasyon yine arbitrajla karıştırılıyorsa oda şu ki, tamamen hileci hurdacı adamların işi. Bir nevi millete gaz verip mal ya da kıymetli bişeyler alıp satma işi. Bu manipülasyoncu arkadaşlar medyada şu şirket batacak galiba diyorlar ve hisse senetlerini düşürüyorlar. Sonra da o hisseleri alıp bekliyorlar. Şirket batmayınca normal fiyata dönen hisseler onlara kar olarak dönüyor.
Yani bu ikisinin pekte arbitraj ile alakası yok. Şimdilik bu kadar piyasalardan. Yakında bir kaç yazı daha gelecek gibi :)
Sağlıcakla kalın…
